Cần thay đổi quan niệm về chữ “Hiếu”.

Việt Nam có tiện lợi trong vấn đề săn sóc người cao tuổi khi văn hóa truyền thống trọng đạo lý “kính lão”

Nói theo tâm trạng của ông Nguyễn Văn Gấm ngoài 70 tuổi, ngụ tại phường Thới An - quận 12 , vẫn còn nặng tư tưởng “  già cậy con”  cho rằng:   "Nếu cô đơn nên vào, nếu có con cái thì ở nhà con cái săn sóc.

Ông Võ Văn Tùng - Giám đốc Điều hành Làng an dưỡng Ba Thương, thanh minh:   "Không phải lần trước hết Ba Thương có đâu, trước đây quốc gia mình có nhiều trọng điểm rồi và do quốc gia hỗ trợ. Để ngày càng có nhiều viện dưỡng lão mang lại ý nghĩa cuộc sống cho người già thì công tác tầng lớp hóa, công tác bảo trợ - nuôi dưỡng người già là việc làm cấp thiết.

Đó là hai giải pháp phải để ý đến". Nếu thương yêu bố mẹ mà tự mình không thể coi sóc tốt nhất thì nên đưa đấng sinh thành đến nơi có thể coi sóc thờ cúng, như thế mới là hiếu thuận. Nhưng nếu để ba má cô đơn trong bốn bức tường suốt cả ngày, chẳng thể chăm chút được đến nơi đến chốn, khiến họ cô đơn trong chính ngôi nhà của mình thì như thế chưa hẳn đã là việc hiếu nghĩa.

Tình thương trở nên niềm tin của những cụ già khi trao gửi quãng đời còn lại của mình cho mái ấm. Đáp “nên” nhưng không ít người cũng chần chừ, lừng chừng bởi trước đây ở nước ta các Trung tâm dưỡng lão đúng nghĩa chỉ đếm được trên đầu ngón tay, còn lại thì mới chỉ dừng ở mức độ là nơi trông giữ người già bệnh tật, đau yếu, cô đơn không nơi nương tựa….

Ở những nơi này, ngoài cơ sở vật chất được đầu tư tiện nghi hơn thì việc chăm nom sức khỏe, đặc biệt là niềm vui tinh thần được quan hoài đúng mức thì quan điểm về chữ "Hiếu" cũng được từng lớp nhìn thoáng hơn.

Hiện tại nhu cầu của người già và của người có tiền là có thật chứ không phải không. Cái khó ở đây là công tác tổ chức làm sao minh bạch và phải đến tận tay những người được hưởng. Ông Long tâm tình:  "Nếu không được đưa vào đây thì tôi không biết thế cuộc tôi như thế nào. Ngày xưa, con bất hiếu là người con  “Đi đâu bỏ mẹ ở nhà/ Gối nghiêng ai sửa, chén trà ai dâng?  ”. Trong đó, nhà dưỡng lão Tình Thương thuộc Giáo xứ Tân Thông đã hoạt động 25 năm với tiêu chí chỉ kết nạp người cao tuổi, với 3 điều kiện là: "  không nhà, không người nhà, không tiền”.

Đó là nghĩa vụ của con cái trong gia đình, nếu không con cái thì mới vào viện dưỡng lão để quốc gia chăm sóc". Còn có một số cơ sở của tư nhân hay các tổ chức từng lớp đạo như: Làng tĩnh dưỡng Ba Thương - Củ Chi, Nhà dưỡng lão Tình Thương thuộc giáo xứ Tân Thông, Mái ấm Tình đứa ở Chùa Diệu Pháp - Bình Thạnh, trọng tâm dưỡng lão cao cấp Suối Mơ (ấp Giãn Dân, phường Long Bình, qu ận 9),.

Đưa cha mẹ vào viện dưỡng lão, nhiều người con đành tiếng rằng bất hiếu. Nhiều người trong đó có cả người trẻ, là con cái đều cho rằng  “người già bao giờ cũng muốn sống cùng con cháu, ở nơi chôn nhau cắt rốn của mình".

Ngày nay, nhịp sống thời công nghiệp hóa đã khiến nhiều người bị cuốn vào guồng quay việc làm, giờ giấc, cơm áo gạo tiền.

Tôi và mọi người ai cũng vui vẻ, được coi sóc tử tế, tôi thấy rất khỏe và sẽ sống vui sống khỏe". Giờ đây, Ban điều hành của làng đã được thay đổi, và vẫn theo đuổi công việc trông nom người già. Có nhẽ đã đến lúc cần thay đổi ý kiến về chữ "Hiếu". Duy chỉ có điều, mô hình hoạt động lại hướng tới những gia đình khá giả và người già có tiền ở các nước phụ cận.

Nhưng cuốn người già ở Việt Nam vào trọng điểm tĩnh dưỡng là khó vì quan niệm về vấn đề này chưa thoáng lắm". Làng an dưỡng Ba Thương - Củ Chi, có thời gian cơ sở vật chất thuộc hàng cao cấp như resort, tuy nhiên sau một thời gian hoạt động, chẳng thể lấy thu bù chi.

Khi giải pháp đưa bác mẹ già đến viện dưỡng lão vẫn còn nhiều tranh biện, thì các mô hình viện dưỡng lão mới đã bắt đầu xuất hiện. Chính nét văn hóa truyền thống này là một tiện lợi để các cơ sở tầng lớp nuôi dưỡng người già huy động nguồn lực xã hội hỗ trợ. Quan hoài đến vấn đề này, ông Phạm Đắc Tỉnh - Giám đốc trọng tâm Bảo trợ tầng lớp Chánh Phú Hòa - trực thuộc Sở cần lao - Thương binh và tầng lớp TPHCM cho biết:   "Chính sách quốc gia chăm lo cho đối tượng này tương đối tốt, tuy nhiên vẫn chưa thể đầy đủ như người sống trong cộng đồng gia đình và từng lớp.

Hàng ngày, cháu thì đi học cả ngày; con đi làm, thường xuyên đi công tác xa, thời gian dành cho nhau vốn ít oi thì nói gì đến việc chăm chút, sẻ chia lúc tuổi già bóng xế.

Ông Phạm Thanh Long hiện ở Trung tâm Bảo trợ từng lớp Chánh Phú Hòa - Bình Dương, nay 70 tuổi và đã sống ở đây 10 năm. Bên cạnh các trọng điểm Bảo trợ do quốc gia quản lý như trọng tâm dưỡng lão Thị Nghè, Trung tâm bảo trợ - nuôi dưỡng người già Thạnh Lộc, Trung tâm bảo trợ xã hội Chánh Phú Hòa.

Tâm sự cùng các bạn già ở Trung tâm dưỡng lão Thị Nghè - Ảnh: PNO. Tôi nghĩ rằng công việc này nó bao hàm nhiều ý , có nhiều việc mà các trọng điểm làm công tác này phải nghĩ suy tới, đó là việc tiếp nhận hỗ trợ từ các mạnh thường quân.

Tuy nhiên, đó là chuyện ngày xưa. Thế nhưng để đáp ứng hoài vọng chính đáng này trong xã hội ngày nay xem ra không phải dễ dàng. Trong bối cảnh như vậy, khi được hỏi  “Nếu có điều kiện, liệu có nên cho cha mẹ vào các viện dưỡng lão không?  ” thì phần nhiều các câu giải đáp là “nên”.